Energietransitie in de praktijk

Energietransitie in de praktijk

Momenteel komt er veel op gemeenten af. Nederland heeft ingestemd met het Parijsakkoord, waardoor gemeenten aan de slag moeten om energieneutraal te worden. Daarnaast wordt er gewerkt aan de nieuwe Omgevingswet die in 2021 moet ingaan. De Omgevingswet is een positieve ontwikkeling voor de energietransitie, maar legt tegelijkertijd een aanzienlijk forsere taak neer bij de gemeenten. Energie komt in meerdere van de te samenvoegen wetten terug. Hierdoor is het ten eerste van belang dat er een alomvattend beeld is van de duurzame energie potentie binnen een gemeente. Dit maakt het makkelijker voor een gemeente om een visie op te stellen en vroegtijdig om tafel te gaan om draagvlak te creëren voor duurzame energie.
Ten tweede, en nog veel belangrijker, is de daadwerkelijke implementatie van deze visie middels de uitvoering van concrete projecten. Dit maakt het ook direct een meer uitdagende opgave, waar wij merken dat veel partijen mee worstelen. Daarom hieronder een aantal voorbeelden en tips om de uitvoering van de energietransitie vorm te geven.

Uitvoeringsplan

De nieuwe Omgevingswet leidt ertoe dat gemeenten een duidelijk beleids- en uitvoeringsplan moeten hebben. Het uitvoeringsplan combineert de technologische aspecten, de sociale aspecten en een uitgewerkte planning waar binnen de gewenste duurzaamheidsdoelen gehaald moeten worden. Hierbij is het van belang dat het uitvoeringsplan zo concreet mogelijk is. De volgende onderdelen moeten in ieder geval hierin terugkomen:

  • Omschrijving van plan
  • Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen
  • Concrete planning met milestones
  • Budget en het vaststellen van de projecteigenaar buiten de gemeentelijke organisatie

Een goed voorbeeld hiervan is het plan van de regio Noord-Oost Fryslân.

Bij de daadwerkelijke uitvoering zijn veel belanghebbenden betrokken. Deze kunnen op verschillende manieren betrokken worden bij het traject, zoals bijvoorbeeld middels serious gaming.

Om vast te kunnen stellen wat het effect is van de projecten in het uitvoeringsplan en om de voortgang in de gaten te kunnen houden, is het noodzakelijk om de uitvoering te blijven monitoren. Hoe sneller de feedback over het effect van een project, hoe eerder er wijzigingen doorgevoerd kunnen worden. Dit kan bijvoorbeeld middels real-time monitoring.

Serious gaming

Voor een succesvolle energietransitie binnen een gemeente is voldoende draagvlak van uiterst belang. Zonder voldoende draagvlak lopen duurzame energieprojecten vaak stuk. Slimme technologie biedt een nieuwe manier om het draagvlak voor duurzame energie binnen een gemeente te vergroten bijvoorbeeld via serious gaming. Serious games zijn spellen die gericht zijn om een boodschap over te dragen en kennis te vergroten. Hierbij kan gedacht worden aan een spel dat kinderen en ouders stimuleert om energie te besparen en inzicht te krijgen in het belang van duurzame energie. Het spel is niet alleen gericht op interactie met kinderen en ouders, maar kan ook competitief ingericht worden, bijvoorbeeld competities met je buurt/ wijk of dorp. Hierdoor wordt het “ownership” van projecten of maatregelen vergroot.

Realtime monitoring

Een goed monitoringssysteem is een belangrijk onderdeel van het uitvoeringsplan. De transitie van de situatie nu tot een volledige duurzame gemeente in 2050 is een continue proces. Tijdens dit proces worden er voortdurend projecten opgestart met elk hun eigen effecten op de energie transitie en op de duurzaamheid binnen de gemeente. Om ervoor te zorgen dat tijdens de transitie de juiste keuzes gemaakt worden, is het van belang om het proces te monitoren. Het monitoringssysteem kan informatie bieden over bijvoorbeeld:

  • Huidige stand van duurzame/ fossiele energie binnen de gemeente
  • Welke projecten het meest efficiënt zijn
  • Welke wijken achterlopen met verduurzaming
  • Welke gebieden geschikt zijn voor duurzame energie

Daarnaast is het een geschikt middel om automatisch de stand van zaken terug te koppelen naar burgers, maar ook naar de gemeenteraad. Hierdoor wordt de werkdruk verlaagd en het draagvlak vergroot.


Aardgasvrije wijken

In relatie tot de energietransitie staat ook het vraagstuk rondom het afbouwen van het gasverbruik. Dit vooral vanwege de aardbevingen in Groningen. Vanuit het Rijk wordt ondersteuning geboden om wijken aardgasvrij te maken. Momenteel is het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bezig met het opzetten van een proeftuin voor aardgasvrije wijken. Om hieraan mee te kunnen doen is op korte termijn (voor 1 juli 2018) een haalbaarheidsstudie en plan van aanpak nodig.


Wilt u meer informatie over de energietransitie en/of energiemonitoring? Neem dan contact op met Sven.

 

Energietransitie in de praktijk
← Een beter milieu begint bij…een festival? Biobased & circulair: belemmeringen uit de praktijk →
Tweet
Share
Share