BLOG: Verandering op komst

Rijdend over de A7 van huis naar werk merk je het nu helemaal. De zomervakantie is op zijn hoogtepunt. Het is nu (bijna) net zo rustig op de weg als eind maart/begin april. Alleen, toen hoorde dat niet zo te zijn, terwijl het er nu helemaal bij hoort.


Zomer 2020. We likken onze wonden opgedaan in de voorbije periode. Voor zover we weggaan van huis, blijven we vaak in eigen land. Van achter mijn bureau aan de Duinkerkenstraat, Groningen probeer ik te reconstrueren wat er de afgelopen maanden allemaal wel niet gebeurd is.

Voorjaar 2020. Voor ons is het voorjaar in de regel een belangrijke periode, een gunstige periode ook. Komend vanuit de relatief rustige wintermaanden, vullen we onze werkportefeuille, in ieder geval tot aan het begin van de herfst. Hoe anders was het dit jaar. Na de afkondiging door onze minister-president halverwege maart ging alles op slot. Vanaf dat moment zagen en spraken we elkaar alleen nog maar via het beeldscherm. Soms was dat zo gek nog niet, want efficiënt; vaak was het echter behelpen, zeker bij acquisitie.

Al snel komen de verhalen tot ons, alles moet anders. Zo wordt corona gezien als de gamechanger naar een groene economie. Ik denk inderdaad dat dit zo kan zijn, maar dan moeten we wel het wensdenken achter ons laten en concreet gaan worden. Cruciaal daarin is het creëren van marktvraag naar producten die in een groene economie niet misstaan, in combinatie met het tonen van krachtdadig leiderschap.

Verandering komt echter niet vanzelf, we zullen er hard aan en voor moeten werken. Dat geldt ook voor ons, bij wat nu nog heet KNN Advies. Ook ons heeft corona aan het denken gezet: wie zijn wij en, vooral, wat kunnen wij concreet bijdragen aan een andere, groenere, economie? We zitten nu volop in het proces om dit voor onszelf scherp te krijgen. Inmiddels heeft dit geresulteerd in een aantal fundamentele keuzes die we momenteel verder uitwerken. Hier verwachten wij tegen het eind van de zomer mee naar buiten te kunnen treden.

Het coronastof begint neder te dalen, althans bij ons. Het is niet alleen rustig op de weg maar ook meer en meer in het hoofd. Deze rust vormt de springplank naar een nieuwe start, met nieuw elan.

Cor

 

Afbeelding: qifriends.com

Het is tijd om ons afvalbeleid onder de loep te nemen

De verwerking van ons afval is lang niet altijd transparant en duurzaam. Dat kan en moet beter.


Recent besteedde Dagblad van het Noorden uitgebreid aandacht aan de problematiek rondom plastic verpakkingsmateriaal (DvhN , dinsdag 14 juli 2020). Wij willen dit graag verbreden naar de prestatie van het algemene afvalbeleid. Hoe zit het eigenlijk met de verschillende afvalstromen die wij thuis zo netjes scheiden of inleveren bij de milieu straat? Waar belanden die? En leidt dit überhaupt tot een meer gesloten kringloop van materialen (circulaire economie)? Het is nu tijd om deze vragen te stellen om te komen tot een robuuster en meer circulair afval-grondstoffen systeem.

Doelstelling
In de achter ons liggende periode zijn wij met bovenstaande vragen ’op pad gegaan’. Dit bracht ons in contact met meerdere kleine en grote gemeenten en met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). We kwamen erachter dat het afvalbeleid van gemeenten voornamelijk is toegespitst op het behalen van de zogenaamde VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling. Deze doelstelling houdt in: het bereiken van een afvalscheidingspercentage van 75 procent en maximaal 100 kilo restafval per persoon per jaar. Voor veel gemeenten is dit een flinke uitdaging en er wordt daarom ook nog hard gewerkt om dit doel te bereiken. Wanneer we proberen te achterhalen of de ingezamelde afvalstromen op een duurzame of op circulaire wijze worden verwerkt, komen we erachter dat hier niet veel over bekend is. Of dat hier (nog) niet naar gekeken wordt. Dit is weliswaar logisch maar tegelijkertijd ook raar. Circulaire verwerking is namelijk niet per se de verantwoordelijkheid van de (lokale) overheden, maar daarentegen wel een hoofdpijler van veel beleidsagenda’s.

Kosten en duurzaamheid
Afvalinzamelaars en afvalverwerkers hebben het laatste woord als het gaat over een duurzame verwerking van afval, een kostenefficiënte verwerking van het afval staat hierbij voorop. Dit hoeft niet altijd parallel te lopen met duurzame en/of circulaire verwerkingsroutes. Op hun beurt werken ook deze partijen vaak weer met externe verwerkers die in veel gevallen buiten onze landsgrenzen zijn gevestigd. Een complexe keten dus, gekenmerkt door een mix van verantwoordelijkheden en belangen. Een keten ook die niet altijd even transparant is. Zo zal het bij veel mensen onbekend zijn dat een deel van ons ingezamelde textiel in derde wereldlanden door kinderarbeid wordt gerecycled, zoals recentelijk bleek uit onderzoek van Sympany (Textielrecycling ontrafeld, juni 2020)

Dichte grenzen
Momenteel hebben we problemen met de afzet van bijvoorbeeld textiel- en plastic afval naar het buitenland, waar een groot deel van de verwerking plaatsvindt. De landsgrenzen zijn door corona vrijwel ‘dicht’ en investeringen worden opgeschort. Voor veel afvalstromen betekent dit dat er geen andere route overblijft dan die richting de verbrandingsoven. Consequentie is dat veel waardevolle grondstoffen – en daarmee economische waarde – verloren gaat.

Wegsmijten
‘Meten is weten’, we doen het al jaren, maar als het gaat om afval dan lijkt het meer op ‘weggesmeten is vergeten’. Dat we als Nederland klimaatneutraal willen worden is helder, meetbaar en controleerbaar. Maar voor een economie waarin afvalstromen maximaal benut worden (lees: Nederland 100 procent circulair in 2050) lijkt het erop dat we nog in het duister tasten en ons vooral vastleggen op de VANG doelstellingen (welke tevens niet per se leiden tot een betere verwerking van afvalstromen). Laten we ons afvalbeleid eens nader onder de loep nemen, meetbaar en vooral ook controleerbaar maken. Dit geeft ons inzicht in de uitdaging waar we voor staan. Wanneer wij om ons heen kijken zien we talloze pioniers, ondernemers en meer dan genoeg kennis en kunde. Laten we de uitdaging van een circulaire economie ’SMART’ formuleren, zodat we kunnen gaan bouwen aan een efficiënte, (sociaal)verantwoordelijke en meer lokale verwerking van afval.

 

Micha Klaarenbeek

Cor Kamminga 

 

BLOG: Chemical recycling – towards a circular economy for plastics

The global challenge of combating plastic pollution has gained increased attention in the recent years. For example, in 2018 the “European Strategy for Plastic in a Circular Economy” was adopted with the aim of transforming the way plastic products are designed, produced, used and recycled. As a concrete example the EU aims to achieve 100 % recyclability for all plastic packaging before 2030. These initiatives represent the first efforts towards responsible and correct handling of plastic waste, which is vitally important in the years to come and to achieve a circular economy for plastics.

Responsible handling of plastic waste as sketched in the circular economy mainly involves re-use and recycling of waste products. Recycling of plastics can occur through mechanical or chemical recycling. Mechanical recycling involves recycling of waste plastics into “new” plastic without changing the basic structure of the material. Till today, this method has dominated the recycling market, however, it comes with certain limitations due to high sorting requirements and decreasing material quality in each cycle. Chemical recycling is emerging as an innovative alternative or complementary method to mechanical recycling. Chemical recycling allows recycling of plastics that today cannot (easily) be recycled by mechanical recycling, e.g. mixed plastic waste, plastic with residues, or multi-layer food packaging.


How does it work?
The term chemical recycling applies to various technologies that convert plastic waste into its original building blocks; polymers, monomers or atoms. This is done, in general terms, by treating plastic waste with a combination of water, heat, pressure and enzymes or catalysts in order to break the resin down into its constituent parts. These parts can be repolymerized into virgin-quality resins, used as fuels, or as raw materials for other products. Technologies included in the term chemical recycling are pyrolysis & gasification (recycling via heat) and more chemically oriented recycling processes such as chemical depolymerization, catalytic cracking & reforming, and hydrogenation.

Why is it important?
Chemical recycling is currently being researched and developed by many companies and research institutes worldwide. To date, a full-scale commercial chemical recycling plant has not been realised. However, in the EU it is of increased importance that such initiatives are realised given the ambitious goals of the Plastics Strategy. Chemical recycling is viewed by many as the best way to close the loop on plastic supply chains and subsequently fulfil EU’s visions for a circular economy.

Northern Netherlands as hotspot
The Northern Netherlands’ is in a good starting position to realise the transition towards “circular plastics” in the near future. This region is already known as a centre of expertise in plastics and chemicals and is currently putting its focus into sustainable alternatives for conventional plastics. For example, at Chemport Europe – the ecosystem in the industrial cluster of Delfzijl (Groningen) / Heerenveen (Friesland) / Emmen (Drenthe) – substantial effort is being made in the recycling of plastics from both companies and knowledge institutes. As concrete examples, the companies Cumapol and Morssinkhof have developed the CuRe technology, a method of chemical recycling that converts coloured polyester into new polymers. Furthermore, a National Test Centre for Circular Plastics has been established in Heerenveen for companies to have their products and waste streams tested for recyclability.

We as KNN find ourselves in the centre of the innovation and developments happening with regards to plastics recycling in Northern Netherlands. With substantial knowledge and experience as well as an extensive network in the chemical/plastics industry we are aiming to play an important role in accelerating the transition towards a sustainable future for plastics. We will do this by advising and supporting companies and governments in the identification and development of effective and viable solutions for responsible handling of plastic waste. Together with my team of enthusiastic and experienced colleagues I am excited about being part of the future of circular plastics.

Helle Hofstad Trapnes

BLOG: Mooie ontwikkelingen voor biomassa

Tijdens het Pinksterweekend bevond ik me in het verrassend mooie Paesens-Moddergat. Niet om wad te lopen, maar om mooie beelden te schieten van het opkomende water. Naast het werk dat ik doe voor o.a. Circulair Friesland, maak ik graag muziek, waarvoor bijpassend beeldmateriaal nodig was (hierover wellicht nog eens meer in een volgend blog).

Ik had gehoopt dat mij tijdens deze tijd op het wad een mooie gedachte zou bekruipen, die ik vervolgens in een blog zou kunnen delen. De werkelijkheid blijkt weerbarstig, want het bleef akelig leeg op papier. Daarbij kwam ook de gedachte naar boven: wat valt er nog toe te voegen aan de vele overwegingen en vergezichten die er de afgelopen tijd al zijn geschetst?
Laat ik daarom ter inspiratie voor jullie een aantal mooie ontwikkelingen en projecten beschrijven binnen het thema biomassa:


Brononderzoek Houtstook
Onlangs is een brononderzoek gepubliceerd over de feiten en fictie van houtstook. Er spelen in de discussie een groot aantal vragen en bedenkingen, waarbij in het maatschappelijk debat feit en fictie vaak door elkaar gebruikt worden. Dit maakt het lastig om een gefundeerde afweging te maken. Daarom heeft de provincie in samenwerking met Vereniging Circulair Friesland onderzoek laten doen naar houtstook. Enkele van de conclusies kan ik vast delen:

  • Houtige biomassa wordt binnen de Friese Energiestrategie gezien als noodzakelijke transitiebrandstof om de klimaatdoelstelling uit het Verdrag van Parijs te behalen.
  • Duurzame houtige biomassa is schaars, daarom is het van belang, wanneer aanwezig, dit in te zetten zodat er zo veel mogelijk klimaatwinst kan worden behaald waarbij wordt bespaard op fossiele brandstoffen en waarbij de economische waarde zoveel mogelijk wordt vergroot.
  • Hierbij is het van belang de balans tussen materiaal- en brandstoftoepassing te bewaken
  • Voornamelijk kansen voor het buitengebied waar alternatieve warmtebronnen lastig te realiseren zijn.
  • Wanneer hoogwaardigere toepassingen beschikbaar komen, die financieel meer opleveren waardoor houtstook weggeconcurreerd wordt, zal er een alternatief moeten komen voor energieproductie. Tot die tijd kan houtige biomassa dienen als vervanging/aanvulling voor fossiele brandstoffen.

Voor meer informatie verwijs ik je graag door naar het brononderzoek.

 

Detailanalyse Biomassa & Bermgras Provincie Fryslân
Circulair Friesland heeft een afwegingsmethodiek ontwikkeld om tot een optimale en duurzame verwaardingsketen voor biomassa te komen. Deze methodiek dient als een praktisch hanteerbaar instrument dat op eenvoudige wijze partijen (zoals bedrijven, overheden, financiers) helpt om keuzes te maken in de beste wijze om biomassa te verwaarden. De afwegingsmethodiek is een tool die ingezet kan worden voor bewustwording, verbetering en als keuzehulp en is ontworpen om ook voor onderwerpen buiten het thema biomassa ingezet te kunnen worden. De provincie Friesland heeft zich opgeworpen om deze scoringsmethodiek toe te passen op de aanbesteding voor het nieuwe maaibestek. Het is de insteek dit maaibestek zo duurzaam mogelijk in te steken en potentiële aannemers/verwerkers te stimuleren hoogwaardige verwerking aan te bieden. In de circulaire inkoopacademie werken we verder met de provincie om het maaibestek als uniek meerjarig innovatietraject neer te zetten.

 

Bioplastic innovatie: PHA
Vanuit een cross-over tussen water, biomassa en kunststoffen begint langzaam een interessante ontwikkeling te ontstaan in Noord-Nederland. Het is mogelijk om bioplastics te producten uit organische reststromen, zoals GFT afval of rioolwater. Naast dat deze bioplastics een biologische oorsprong hebben, zijn ze ook nog eens afbreekbaar zowel op het land als in zee. en de ‘instelbare’ eigenschappen-set van PHA; dat wil zeggen, de mogelijkheid om de eigenschappen van de PHA-polymeren aan de toepassing aan te passen. Mede hierom staat PHA hoog op de EU-agenda (Circular Economy Action Plan, European Plastic Strategy), maar is tot nu toe nog geen grootschalige productie tot stand gekomen. Om hier verandering in te brengen zijn een aantal partijen uit Noord-Nederland, Duitsland en Zweden een samenwerking aangegaan om tot een innovatieve productiemethode te komen om PHA volledig te commercialiseren. Ook vindt er vanuit een cluster van waterschappen en innovatieve bedrijven, zoals Paques, een parallelle ontwikkeling plaats.

Daarmee wordt Noord-Nederland een innovatiehub op het snijvlak van sectoren kunststof, water en biomassa.

Sven Jurgens, aanjager Biomassa

 

Het belang van biodiversiteit & wat jij kunt doen als burger en/of ondernemer!

Een bloemenweide die bruist van de bijen & vlinders, een koraalrif vol vissen en een bos gevuld met zingende vogels. Dit zijn vaak de beelden waar wij aan denken als we het hebben over de biodiversiteit op ons planeet. Biodiversiteit is een parapluterm voor de variëteit en variabiliteit van het leven op aarde. Je kunt biodiversiteit beschouwen als een maatstaf voor variatie op het niveau van genen, soorten en ecosystemen. Deze variatie is van groot belang voor het in balans houden van flora & fauna op de wereld.


Waarom is biodiversiteit belangrijk?

Voor veel mensen is ‘echte’ natuur niet aanwezig in hun dagelijkse leven. Laat staan wilde dieren… die zien we voornamelijk in het nieuws of op National Geographic. Het is daarom voor veel mensen ook niet bekend dat een groot deel van hun dagelijkse bezigheden, zoals eten, in grote mate afhankelijk is van deze biodiversiteit. We vertrouwen erop dat het wel goed gaat met de biodiversiteit.

Maar terwijl sommige burgers hun achtertuin volledig bestraten vergeten ze dat de insecten ook erg afhankelijk zijn van de aanwezige flora in onze tuinen. En geen of weinig insecten betekend dan ook weinig bestuiving van gewassen (en dus ook minder voedsel voor mens en dier). Naast de lucht die wij ademen en alles wat wij eten en drinken, zijn ook het gros van onze bouwmaterialen, medicijnen, en industriële grondstoffen afhankelijk van biologische hulpstoffen. Kortom, biodiversiteit houdt ons allemaal in leven en helpt ons leven gezond en veilig te maken.

 

Het verlies van biodiversiteit is een dringend probleem

Helaas is het verlies van biodiversiteit een groeiend wereldwijd probleem. Menselijke activiteiten zoals ontbossing, lucht-, bodem- & watervervuiling, opwarming van de aarde en overbevolking zijn belangrijke redenen hiervoor. Om je een beeld te geven over de belangrijkste jaarlijkse cijfers op het gebied van de wereldbevolking, economie en milieu raad ik je aan om hier eens naar te kijken.

Nog steeds sturen mensen voornamelijk richting het najagen van kortetermijnbelangen, maar uiteindelijk (op de lange termijn) zullen wij de prijs moeten betalen van de gevolgen hiervan. De biodiversiteit en dus ons levensonderhoud is afhankelijk van de acties van mensen en daardoor grotendeels van het bedrijfsleven. Het is van belang dat bedrijven en organisaties de bescherming en groei van de biodiversiteit prioriteit geven. Dit zal niet alleen goed zijn voor de gezondheid van natuur en mensen, maar het zorgt ook voor lagere kosten en stabielere inkomsten voor bedrijven.


Wat kun jij doen? 

Als burger…

Als bedrijf…

Er zijn veel mogelijkheden voor bedrijven om verantwoordelijkheid te nemen om biodiversiteitsverlies te voorkomen.


Voor de zakelijke omgeving:

Start met waar jij invloed op kunt uitoefenen: je bedrijfsterrein bijvoorbeeld. Er zijn veel manieren om de bedrijfsterrein groener en aantrekkelijker te maken:

  • Plantenwand zowel binnen als buiten: Een plantenwand filtert fijnstof uit de lucht en zet CO2om naar zuurstof. Een groene wand zorgt ook voor rust en het heeft daarnaast een isolerend en geluiddempend effect.
  • Stimuleer de lokale biodiversiteit: zorg voor een aantrekkelijk omgeving en nestgelegenheid voor insecten en vogels op het bedrijfsterrein. Dat kan door bloemrijke bermen, percelen, bomen en plaatsen van bijenhotels. Bijen zijn cruciaal voor de productie van ons voedsel omdat 80 % van onze eetbare gewassen afhankelijk zijn van bestuiving. Met een bijenhotel op het bedrijfsterrein is dit al een aardige bijdrage om voedselproductie te ondersteunen.
  • Een groene omgeving heeft ook een positief impact op de gezondheid van mensen. Mensen worden gelukkiger en effectiever. De kwaliteit van de werkomgeving is van grote invloed op de inzetbaarheid van mensen en draagt daarbij ook aan de successen van bedrijven. Vervang die kale muur dus eens met een moswand, of plaats een mooie grote plant in die saaie kantoorhoek!

 

Duurzaam ondernemen

Bovendien is het ook niet alleen de fysieke omgeving van het bedrijfsterrein die een goede impact kan hebben op de biodiversiteit en de business. In deze tijden staat duurzaamheid hoog op de agenda voor veel bedrijven en organisaties. Een natuurlijke omgeving is een zichtbaar en tastbaar onderdeel van duurzaam ondernemen.

Ook het economische model van je bedrijf is van belang. Volgen je producten nu vooral een lineair pad richting de verbrandingsoven? Dan liggen er waarschijnlijk mooie kansen het raamwerk van de circulaire economie (CE). De CE wordt steeds meer gezien als uitweg voor de biodiversiteits- en klimaatcrisis met behoud van kansen voor economische groei. In een CE wordt niets verspild en hoogwaardig hergebruik van producten wordt een standaardpraktijk. De natuur is al een perfect circulair systeem en is dus een inspiratie om menselijke problemen aan te pakken.

Helle

 

Wat doet de Europese Commissie eigenlijk in de transitie naar de circulaire economie? Deel 1

Wanneer we het in Nederland hebben over onze ambities op het gebied van de circulaire economie refereren we vaak naar de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn. Maar om hier te komen zijn er ook op internationaal niveau grote veranderingen nodig in zowel beleid als wet- en regelgeving. Daarom is het belangrijk om ook een blik te werpen op de laatste ontwikkelingen op Europees niveau. In deze blog gaat Micha Klaarenbeek in op een aantal belangrijke actiepunten van het recentelijk gepubliceerde Circular Economy Action Plan van de Europese Commissie (EC).

 

EU-wetgeving duurzaamheid van producten

De huidige EU-initiatieven en -wetgeving (zowel verplicht als op vrijwillige basis) hebben tot op heden een beperkte invloed gehad op duurzaamheidsaspecten van producten. De richtlijn voor ecologisch ontwerp regelt met name de energie-efficiëntie en een aantal circulariteitsaspecten van energie gerelateerde producten. Er is veel meer nodig dan dit en de Europese Commissie realiseert zich dat al te goed. Vandaar ook dat het Circular Economy Action Plan een belangrijk onderdeel vormt binnen de Europese Green Deal.

‘’Om producten geschikt te maken voor een klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte en circulaire economie, de hoeveelheid afval te verminderen en ervoor te zorgen dat de prestaties van koplopers op het gebied van duurzaamheid geleidelijk de norm worden, zal de Commissie een wetgevingsvoorstel voor een duurzaam productbeleid voorstellen.’’

Met dit wetgevingsvoorstel wordt beoogd dat het toepassingsgebied van ecologisch ontwerp verruimt worden naar een zo breed mogelijk scala aan producten. Binnen dit wetgevingsinitiatief zal de EC het komend jaar werken aan nieuwe duurzaamheids-beginselen welke de volgende duurzaamheidaspecten bevatten:

  • verbetering van de duurzaamheid, herbruikbaarheid, verbeterbaarheid (upgrades) en herstelbaarheid van producten, er wordt zelf gedacht over een ‘Recht op reparatie’ ;
  • vermindering van de aanwezigheid van gevaarlijke chemische stoffen in producten ;
  • verhoging van het gehalte aan gerecycleerd materiaal in producten, zonder afbreuk te doen aan de prestaties en veiligheid daarvan;
  • beperking van eenmalig gebruik en het tegengaan van vroegtijdige veroudering;
  • invoering van een verbod op de vernietiging van onverkochte, duurzame goederen;
  • incentivering van “product-als-dienst”-modellen en andere modellen (waarbij producenten de eigendom van het product behouden);
  • mobilisering van de mogelijkheden van digitalisatie van productinformatie, denk hierbij aan digitale paspoorten (bijv. Madaster voor gebouwen), tags en watermerken;
  • beloning voor producten met goede duurzaamheidsprestaties.

Binnen de hierboven genoemde initiatieven zal er voorrang worden gegeven aan de productgroepen en sectoren die zich kenmerken door een hoge milieu impact zoals elektronica, ICT, textiel, meubilair, staal, cement en chemische stoffen.

Gevolgen van het Europese actieplan

De bovenstaande lijst van initiatieven betekend voor veel sectoren dat zij onvermijdelijk actief/actiever bezig moeten gaan met het heroverwegen van materiaalkeuzes en/of het in kaart brengen van de (milieu)impact van haar waardeketen (ofwel: productlevenscyclus data verzamelen en analyseren). Om deze nieuwe werkzaamheden overzichtelijk en behapbaar te maken werkt de EC ook aan het volgende:

  • bevorderen van industriële symbiose door het ontwikkelen van een door het bedrijfsleven gestuurd rapportage- en certificeringssysteem;
  • actief volgen van ontwikkelingen rondom digitale technologieën voor het volgen, traceren en in kaart brengen van hulpbronnen;
  • bevordering van groene technologieën door middel van een systeem van grondige verificatie door toekenning van een EU-kwaliteitsmerk.

Wat betekend dit voor bedrijven? Aantoonbare duurzaamheid wordt steeds belangrijker en de analysemethoden en certificeringssystemen die hiervoor nodig zijn zullen in de aankomende jaren worden geüniformeerd. Veel bedrijven maken nu al gebruik van de Life Cycle Assessment (LCA) methodiek om de impact van product of waardeketen te analyseren. Het ontbreekt bij de rapportages van deze LCA methodiek alleen wel aan de lees-/begrijpelijkheid voor de ‘’normale mens’’. Om de deelname van inkoopkrachtige partijen (waaronder ook consumenten) aan de circulaire economie te bevorderen en vergelijking tussen de milieu impact van producten te vereenvoudigen wordt er binnen de EU ook gewerkt aan zogeheten Product Environmental Footprint. In dit ‘analyse format’ worden de resultaten van de eerder genoemde Life Cycle Assessment op een begrijpelijk manier vertoond en worden producten via een sector specifiek raamwerk geanalyseerd. Hierdoor wordt het maken van duurzame keuzes versimpeld en de strijd om ‘’het duurzaamste product’’ te ontwikkelen nog verder gestimuleerd!

In het Circular Economy Action Plan staan nog veel meer interessante Europese beleidsontwikkelingen die grote (duurzame) gevolgen zullen hebben voor producten in de toekomst. In het volgende blog (Deel 2) gaat Micha hierop verder…

 

Advies Circulaire Economie bij KNN

Heb jij geen idee wat jouw organisatie/bedrijf kan doen op het gebied van de circulaire economie? Of heb je een idee maar weet je niet waar je moet beginnen? Meld je nu aan voor een adviesgesprek bij KNN. Tijdens dit uur werpen wij graag een blik op uw circulaire uitdaging(en) en verkennen we samen de verduurzamingskansen. Stuur snel je vraagstuk over de circulaire economie naar info@knnadvies.nl – de eerste 5 aanmeldingen nodigen wij uit voor een gratis adviesgesprek (+ verse koffie natuurlijk!)

 

 

 

CO2 footprint analyse BioPanel

De uitdaging

AbelLeisure is een bedrijf die zich specialiseert in het ontwikkelen en realiseren van recreatieve routeconcepten. Eén van die concepten is de BioPanel; een kunststof plaatmateriaal dat voor 100% bestaat uit hernieuwbare plantaardige grondstoffen (industriële hennep, vlasvezels en een thermoplastisch biopolymeer van melkzuur (PLA).

AbelLeisure namen contact met ons op om meer te weten over de duurzaamheid van de BioPanel. Zij willen door een uitgebreide CO2 footprint analyse uitzoeken de CO2-uitstoot van de BioPanel in vergelijking met twee andere materialen:

  • Het gangbare materiaal gemaakt van High Pressure Laminate (HPL) (o.a. verkocht onder de naam ‘Trespa’).
  • Aluminium

Het doel van dit onderzoek was om in eerste instantie licht werpen op de potentiële milieuvoordelen van het BioPanel in vergelijking met de gangbare producten, en deze resultaten gebruiken voor communicatie en onderbouwing in de aanbesteding richting potentiële opdrachtgevers.

Onze aanpak

Onze aanpak van de CO2 Footprint analyse was gebaseerd op de LCA-methodologie van het Greenhouse gas protocol (WBSCD). Op basis van specifieke data van AbelLeisure en de resterende leveranciers die in de keten zitten, naast data van toonaangevende databases, hebben we een milieuanalyse uitgevoerd en een beoordeling van de CO2-emissies van de productie van de BioPanel en de twee andere materialen uitgevoerd.

De uitkomst

Met hulp van onze CO2 footprint analyse hebben we de CO2 uitstoot van alle drie producten in kaart gebracht. Wij hebben een beknopte rapportage afgeleverd met de resultaten van de CO2 uitstoot en onze adviezen/aanbevelingen op de milieuvoordelen.

In vergelijking met het HPL-paneel en het aluminiumpaneel heeft het BioPanel zeer goed gescoord op de CO2 footprint. De belangrijkste redenen hiervoor zijn het gebruik van hennep en PLA als grondstoffen in plaats van hars en papier (HPL) en aluminium. Bovendien is het energieverbruik veel hoger voor HPL en aluminium in vergelijking met het BioPanel. Dit is hoofdzakelijk vanwege:

  • HPL: de productie van de grondstoffen, waarbij bijna 50% en 20% van het energieverbruik is gekoppeld aan respectievelijk hars- en papierproductie
  • Aluminiumpaneel: de primair aluminiumproductie en in het bijzonder de elektrolyseproces

Bovendien blijkt uit dit onderzoek dat het zinvol is om het BioPanel na de gebruiksfase te recyclen. Het is aan te bevelen de mogelijkheden tot recycling verder te onderzoeken, gezien de impact hiervan op de CO2 footprint.

Naast communicatie en onderbouwing, zijn de resultaten en adviesen van de CO2 footprint analyse gebruikelijk voor bepaling van hotspots binnen de productieketen, en/of als basis voor verder onderzoek van de footprint van AbelLeisure’s producten. Dit bieden wij ook in de vorm van een LCA.

 

Circulariteit meten van uw product of bedrijf? Dat kan!

In 2050 wil Nederland 100% circulair zijn –  een erg ambitieuze doelstelling waar veel sturing voor nodig zal zijn. Maar wat betekent circulair nou precies? Wanneer is een product/materiaal nou (het meest) circulair? Wat betekent dit voor mijn bedrijf? En hoe pas ik circulariteit het beste toe in mijn toekomstplannen? Dit zijn allemaal belangrijke vragen wanneer we met een kritisch blik naar deze transitie kijken.

Ondanks de groeiende aandacht voor de circulaire economie is circulariteit voor veel organisaties nog een complex en onbezonnen begrip. En dat is heel goed te begrijpen, want hoe meet je circulariteit nou precies? Wanneer je het over de energietransitie hebt, dan is meten relatief simpel –  je meet in energie-eenheden. Maar wanneer je het hebt over circulariteit zijn er meerdere aspecten van belang, denk aan:

  • Circulaire input                                  (hoeveel gerecycled materiaal wordt toegepast?)
  • Virgin input                                         (hoeveel virgin (nieuw) materiaal wordt er toegepast?)
  • Potentie voor hergebruik                 (kan het product of een component worden hergebruikt?)
  • Recycle potentie                                 (materiaalverliezen door slijtage of contaminatie)
  • Recycle efficiëntie                              (welke deel raakt ‘’verloren’’ tijdens het recycle proces?)

Daarnaast kun je ook aspecten meenemen zoals kritische materialen of risicovolle grondstoffen. Benieuwd of je product kritische materiaal bevat? Kijk even op de Grondstoffenscanner!

Wanneer je circulariteit wilt gaan meten kun je dat doen met een aantal tools. Om de verschillende toepassingen binnen deze tools wat te verhelderen heb ik drie van hen uiteengezet. De tools zijn ontwikkeld door o.a. The Ellen MacArthur Foundation, WBCSD en KPMG.


Figuur 1 Screenshot van de Excel tool MCI (Bron: EMF)

Circulariteit op product/materiaal niveau 

De Material Circularity Indicator (MCI) is een (Excel-gebaseerd) instrument voor bedrijven om de circulariteit van producten en/of materiaal te boordelen. Met behulp van een aantal sliders kan men circulariteitsaspecten (bijv. het percentage hergebruik) van het product/materiaal aanpassen. Wanneer je gaat experimenteren met deze sliders kun je de impact van deze verandering direct zien in de totale circulariteitsscore. Deze tool heeft een relatief lage (inlees)drempel en daarom raad ik deze ook aan wanneer je een eerste stap wil maken in het meten van Circulariteit.

De tool kan ook gebruikt worden om bijvoorbeeld businessmodel scenario’s met elkaar te vergelijken. Op de scoreladder hieronder zie je een voorbeeld van de circulariteitscore van een product vóór (oranje) en ná (groen) de invoering van een Product-as-a-Service model. Deze grote stap in circulariteit wordt in deze case voornamelijk veroorzaakt door een hoge potentie in recycling (& efficiëntie) bij terugname van het product.

Figuur 2 MCI Score – illustratie ontwikkeld door KNN

 

 

 

 

 

 


Circulariteit op bedrijfsniveau 

De volgende tool, het Circularity Transition Indicators (CTI) raamwerk van WBCSD en KPMG,  biedt een set indicatoren waarmee bedrijven geholpen worden met het identificeren van lineaire risico’s en circulaire kansen & potenties. Deze set aan indicatoren is mede ontwikkeld door 25 internationale bedrijven ‘metrics for business, by business’. De opgestelde metrics zorgen voor een meer transparante en uniforme verwerking van circulariteitsindicatoren.  Deze tool vraagt wel meer input (data en voorbereiding) van de gebruiker dan de hiervoor genoemde MCI tool, maar biedt meer inzicht in de circulariteitprestatie op bedrijfsniveau. Vanaf deze week kun je als bedrijf ook online aan de slag met deze tool via de online CTI tool.

Figuur 3 Company in- and outflow of material (Bron: WBCSD)

 

 

 

 

 

 


Circulariteitprestatie op bedrijfsniveau + strategisch inzicht

Een recent uitgebrachte tool genaamd Circulytics willen we ook even onder de aandacht brengen. Deze tool wordt geprezen als ‘the most comprehensive company-level circularity measurement tool in the world’. Met behulp van deze tool, wordt de circulariteitsprestatie van uw bedrijf in kaart gebracht aan de hand van een online survey. De onderdelen in deze survey zijn grotendeels in lijn gebracht met de hiervoor genoemde tools maar bevatten ook onderdelen als ‘people & skills’, ‘strategy’ en ‘systems & infrastructure’. De survey behandeld naast de in- en outflow van materialen dus ook meerdere circulariteitsfacetten binnen een organisatie. Een aantal hiervan zullen lastig zijn om in te vullen maar op de website staat veel informatie – daarnaast bestaat er ook de mogelijkheid om surveyonderdelen te skippen. Na het invullen van de survey wordt er een scorecard gegenereerd waarop de circulariteitsprestatie van je bedrijf te zien is binnen de verschillende facetten.

 

Wilt u meer weten over deze tools of circulair ondernemen? Neem contact op met Micha.

 

 

 

 

 

 

 


 

Micha Klaarenbeek officieel CIRCO-trainer

Vanaf dit jaar is Micha ook officieel CIRCO-trainer! In zijn rol als trainer zal hij o.a. productiebedrijven activeren en uitrusten met methoden/kennis om concreet aan de slag te gaan met circulair ondernemen. Door producten, diensten en businessmodellen te (her)ontwerpen wordt circulair ondernemen in veel gevallen mogelijk. De methode die CIRCO hiervoor heeft ontwikkeld heeft zich bewezen (ook internationaal), ieder jaar doen er weer meer bedrijven mee!

Wil je meer weten over ? Neem dan gerust contact op.