Beweeggeld

Beweeggeld

De discussie over uitbreiding van het statiegeldsysteem loopt al vanaf begin jaren ’00 van deze eeuw. Onlangs laaide de discussie weer op, met het presenteren van conceptbesluit over het aanpassen van de regelgeving om ook op kleine flesjes statiegeld te kunnen heffen.


In Nederland wordt naar schatting jaarlijks 900 miljoen kleine PET flesjes en dubbel zoveel blikjes gebruikt. Hiervan komen ongeveer 150 – 260 miljoen flesjes en blikjes als zwerfafval op straat of in de natuur terecht. Door beide kanten worden verschillende oplossingen aangehaald voor dit probleem. Zo heeft een merendeel van de gemeenten onlangs gepleit voor uitbreiding van statiegeld naar blikjes en kleine flesjes. Daar tegenover staat het verpakkend bedrijfsleven, die in haar lobby juist pleit voor afschaffing van het statiegeldsysteem en inzet op bewustwording en alternatieve vormen van inzameling.

De argumenten die beide kampen gebruiken richten zich voornamelijk op reductie van zwerfafval (met name zwerfafval in Nederland, laat staan plastic dat naar de oceaan verdwijnt) en kosten van een dergelijk systeem. Tot nu toe slagen zij er echter niet in om tot een compromis te komen en heeft de regering de beslissing tot uitbreiding van het statiegeldsysteem steeds uitgesteld.

Misschien zit de impasse ook verborgen in het woord. Statie komt van het Latijnse ‘statio’ (denk ook aan ‘statisch’): het staan of stilstaan. Het statiegeld is daarmee staangeld: het geld voor iets dat men in bruikleen heeft staan*. Toch is statiegeld juist iets dat ons moet bewegen tot het retourneren van onze verpakkingen om deze hoogwaardig te kunnen recyclen.

Een punt dat nog vaak onderbelicht blijft in de discussie is de kwaliteit die het statiegeldsysteem levert. Verschillende kunststofrecyclers geven aan enkel de PET flessen uit het statiegeldsysteem te kunnen gebruiken in nieuwe voedselverpakkingen. Het materiaal dat via bronscheiding of nascheiding wordt opgehaald is te vervuild om aan de strenge eisen te voldoen. Het huidige statiegeldsysteem levert namelijk een homogene stroom van voornamelijk PET kunststof, zonder vervuiling van andere verpakkingen en aanhangend afval.

Als we met zijn allen naar een circulaire economie toe willen, nationaal als doel gesteld in 2050, kunnen we niet om kwaliteit heen. We kloppen onszelf op de borst met ingezamelde tonnen kunststof, maar als er niemand is die hierop zit te wachten zit je alsnog met een berg afval.

Statiegeld is wat dat betreft een middel en geen doel op zich.  Het doel is uiteindelijk een verantwoord materiaalgebruik en bijbehorende positieve milieueffecten. Als er zich alternatieven aandienen die een vergelijkbaar positief milieueffect hebben moeten we daar zeker open voor staan.

Echter, vooralsnog blijkt alleen hoogwaardige recycling via het statiegeldsysteem dit effect te hebben.

* zie ook www.trouw.nl

 

Sven

Beweeggeld
← It’s the economy, stupid 5 stappen naar een circulaire economie →
Tweet
Share
Share